„Nie przeczuwali, że tam jest ktoś ukryty”. Niezwykła historia leśnej kapliczki w okolicach Trzęsin

Bogdan Nowak
Bogdan Nowak
Kapliczka w Trzęsinach
Kapliczka w Trzęsinach Bogdan Nowak
Udostępnij:
To urokliwe, nawet na Zamojszczyźnie mało znane miejsce. Domkowa, drewniana kapliczka pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego znajduje się w lesie, kilkaset metrów od miejscowości Trzęsiny (gm. Radecznica). Prawdopodobnie została postawiona w 1803 roku. Wierni się tam modlą oraz piją krystalicznie czystą wodę z pobliskiego źródełka. Z kapliczką związana niezwykła opowieść.

„Obecna kapliczka ma co najmniej 200 lat” – czytamy napis umieszczony ponad drzwiami do kapliczki w Trzęsinach. „W czasie II wojny światowej na jej strychu ukrywała się nastoletnia Żydówka – Tema. Dzięki pomocy mieszkańców Trzęsin udało się jej przeżyć dwa lata i dotrwać końca wojny”.

Nagle usłyszałam strzelaninę

A w taki sposób o kapliczce i żydowskiej dziewczynie napisano na stronie internetowej miejscowej parafii p.w. św. Jana Chrzciciela. „Drewniana kapliczka św. Antoniego w Trzęsinach, przy drodze do Żelebska, za cmentarzem, obok źródełka, z pocz. w. XIX (data na belce 1803 r.) Przez pewien czas mieszkał tu pustelnik (można o nim usłyszeć w wielu miejscowych opowieściach – przyp. red.), a w czasie II wojny światowej była schronieniem dla Żydówki”.

O kogo chodzi? Tema Wajnsztok z domu Rotman miała wówczas 16 lat. Według jej relacji (w 2015 r. została zamieszczona w roczniku „Nad Tanwią i Ładą. Przyczynki do historii i kultury Ziemi Biłgorajskiej”) w kapliczce znalazła jedynie tymczasowy azyl. Według portalu www.lasyjanowskieiokolice.pl dziewczynka ukrywała się tam jednak zaledwie kilka dni. Schronienie znalazła jednak m.in. w Czarnymstoku w domu rodziny Chmiel, a także w Kajetanówce u kobiety o nazwisku Niedźwiecka.

„Wlazłam do tej kapliczki” – pisała w swoich wspomnieniach Tema Wajnsztok. „Odetchnęłam z ulgą, bo mnie tam nikt nie bił i nie gonił. Nie chciałam myśleć o tym, co będzie jutro. Byłam szczęśliwa, że nie muszę nikogo prosić o nocleg, że siedzę w pewnym miejscu. Mnie tam nikt nie widział, ale ja z góry widziałam i słyszałam każdą rozmowę przechodniów i tych, co się zatrzymywali w kapliczce. Nagle usłyszałam strzelaninę Niemców, którzy się tam zebrali i swoją broń regulowali, strzelając dla postrachu w powietrze. Było ich kilku”.

Dziewczyna przeżyła chwile grozy. „Udało się jednak przetrwać – odeszli i nie szukali nikogo w kapliczce, nie przeczuwali, że tam jest ktoś ukryty” – czytamy dalej w relacji. „Wyszłam z kapliczki, bo już dłużej nie mogłam tam bez jedzenia zostać. Poszłam w głąb lasu”.

Zamalowane napisy

Do wnętrza kapliczki można wejść przez masywne, niskie drzwi. Zobaczymy tam wiele obrazów, dewocjonaliów oraz sztucznych i prawdziwych kwiatów. Na ołtarzyku ustawiono natomiast plastikowe i gipsowych figurki świętych i aniołów. Natomiast „stryszek” w którym ukrywała się żydowska dziewczyna jest naprawdę niewielki. Gdy znamy opowieść Temy, robi on jednak niezwykłe wrażenie…Uważni turyści mogą także na ścianach owej starej kapliczki znaleźć wydrapane napisy i daty (niektóre pochodzą z XIX wieku). Zostały one wprawdzie zamalowane, ale nadal część z nich można odczytać.

Nie tylko to jest ważne. Obok kapliczki bije krystalicznie czysto źródełko, które jakiś czas temu uznano za pomnik przyrody nieożywionej. Woda z niego pomaga podobno na liczne dolegliwości (w tym skórne). Wiedzą o tym nie tylko okoliczni mieszkańcy. Do miejscowej parafii należą miejscowości: Czarnystok, Smoryń, Trzęsiny, Wólka Czarnostocka, Żelebsko. Jednak malownicza, roztoczańska kapliczka chętnie odwiedzana jest także przez pątników z innych miejscowości oraz innych turystów.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Koniec tygodnia pod znakiem rekordowych temperatur

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie